Cobot vs. Articulated Industrial Robot: เลือกแบบไหนดีสำหรับโรงงาน SME ไทย? คู่มือเปรียบเทียบ Collaborative Robot (Cobot) และ Articulated Industrial Robot
เจาะลึกจุดเด่น ข้อจำกัด และแนวทางเลือกใช้ให้เหมาะกับกระบวนการผลิตของโรงงาน SME ไทย
หนึ่งในคำถามสำคัญที่ผู้ประกอบการ SME ไทยมักพบเมื่อต้องการเริ่มต้นลงทุนในระบบอัตโนมัติคือ "ควรเลือก Cobot หรือหุ่นยนต์อุตสาหกรรมแบบดั้งเดิม?" คำตอบขึ้นอยู่กับลักษณะงาน เป้าหมายการผลิต พื้นที่ติดตั้ง และเงื่อนไขการลงทุนของแต่ละโรงงาน เนื่องจากหุ่นยนต์ทั้งสองประเภทมีจุดเด่นและข้อจำกัดที่แตกต่างกัน
ในช่วงหลายปีที่ผ่านมา Collaborative Robot หรือ Cobot ได้รับความสนใจมากขึ้นจากโรงงานขนาดเล็กและขนาดกลาง เนื่องจากมีจุดเด่นด้านความยืดหยุ่นในการติดตั้ง การตั้งโปรแกรมที่สะดวก และความสามารถในการออกแบบระบบให้ทำงานใกล้ชิดกับคนได้ตามเงื่อนไขความปลอดภัยที่กำหนด ขณะที่หุ่นยนต์อุตสาหกรรมแบบดั้งเดิม เช่น YASKAWA MOTOMAN GP Series ยังคงเหมาะกับงานที่ต้องการความเร็ว ความแม่นยำ และความสามารถในการรองรับน้ำหนักชิ้นงานตามข้อกำหนดของแต่ละรุ่น
บทความนี้จะเปรียบเทียบ Cobot และหุ่นยนต์อุตสาหกรรมแบบดั้งเดิมในประเด็นสำคัญ พร้อมแนะนำแนวทางเลือกใช้ให้เหมาะกับลักษณะงานและเป้าหมายการผลิตของโรงงาน SME ไทย
🔹 Cobot (Collaborative Robot) คืออะไร? Cobot หรือ Collaborative Robot คือหุ่นยนต์ที่ออกแบบมาเพื่อรองรับการทำงานร่วมกับมนุษย์ โดยสามารถออกแบบระบบให้คนและหุ่นยนต์ทำงานในพื้นที่เดียวกันได้ ภายใต้เงื่อนไขและมาตรการความปลอดภัยที่เหมาะสม ทั้งนี้ ไม่ใช่ทุกการใช้งานที่จะสามารถติดตั้งได้โดยไม่ต้องมีรั้วกั้นนิรภัย (Safety Fence) เพราะต้องพิจารณาจากการประเมินความเสี่ยงของระบบโดยรวม
คุณสมบัติเด่นของ Cobot:
• มีเซนเซอร์ตรวจจับแรง (Force Sensor): ระบบตรวจจับแรงหรือการชน ชะลอการเคลื่อนไหวทันทีเมื่อสัมผัสคนหรือสิ่งกีดขวาง
• น้ำหนักเบา เคลื่อนย้ายง่าย: ติดตั้งใหม่หรือย้ายไลน์การผลิตได้โดยไม่ต้องปรับโครงสร้างใหญ่
• ตั้งโปรแกรมได้สะดวกด้วย Hand Guiding: การจับนำแขนหุ่นยนต์ไปยังตำแหน่งที่ต้องการ เพื่อสอนเส้นทางการทำงานโดยไม่จำเป็นต้องเขียนโปรแกรมทั้งหมดด้วยตนเอง
• Payload: 10–30 กิโลกรัม
• เหมาะกับงาน: Pick & Place, Assembly, Machine Tending, Inspection และ Packaging โดยเฉพาะงานที่ต้องการความยืดหยุ่นในการปรับเปลี่ยนกระบวนการผลิต
🔹 Articulated Industrial Robot คืออะไร? Articulated Industrial Robot คือหุ่นยนต์อุตสาหกรรมแบบแขนกลที่มีข้อต่อหลายจุด โดยรุ่นที่มี 6 แกน (6-Axis Articulated Robot) เป็นรูปแบบที่นิยมใช้ในโรงงานอุตสาหกรรม ออกแบบมาเพื่อรองรับงานที่ต้องการความเร็ว ความแม่นยำ และความสามารถในการรองรับน้ำหนักชิ้นงานที่หลากหลาย เช่น หุ่นยนต์ YASKAWA MOTOMAN GP Series
ในการใช้งานจริง หุ่นยนต์ประเภทนี้มักติดตั้งร่วมกับรั้วกั้นนิรภัย (Safety Fence) หรือระบบป้องกันอื่น ๆ ตามผลการประเมินความเสี่ยง เพื่อให้การทำงานในพื้นที่การผลิตมีความปลอดภัย
คุณสมบัติเด่นของ Articulated Industrial Robot:
• ความเร็วสูง: เหมาะกับงานที่ต้องการรอบการทำงานสั้นและการผลิตต่อเนื่อง โดยขึ้นอยู่กับรุ่นและลักษณะงาน
• ความแม่นยำในการทำซ้ำ: มี Repeatability 0.01–0.1 มม.
• ความทนทานสูง: ออกแบบมาเพื่อทำงาน 24/7 ในสภาพแวดล้อมอุตสาหกรรมหนัก
• Payload สูง: ตั้งแต่ 4 กิโลกรัม ไปจนถึง 700 กิโลกรัม (MOTOMAN GP700)
• เหมาะกับงาน: Welding, Assembly, Pick & Place, Palletizing, Painting, Press Tending, Part Transfer, Material Handling และงานผลิตปริมาณมาก
ตารางเปรียบเทียบ Cobot vs. Articulated Industrial Robot ตารางนี้สรุปความแตกต่าง เพื่อช่วยให้ผู้ประกอบการ SME ไทยเลือกหุ่นยนต์ให้เหมาะกับลักษณะงาน งบประมาณ และเป้าหมายการผลิต
< ปัดซ้ายหรือขวาเพื่อดูข้อมูลเพิ่มเติม >
| ปัจจัย |
Cobot (Collaborative Robot) |
Articulated Industrial Robot |
| ความปลอดภัย |
ออกแบบให้รองรับการทำงานร่วมกับคนได้ ภายใต้เงื่อนไขความปลอดภัยที่กำหนด อาจไม่ต้องใช้รั้วกั้นในบางการใช้งาน |
มักติดตั้งร่วมกับรั้วกั้นหรือระบบป้องกันอื่นตามผลการประเมินความเสี่ยง |
| Payload |
10–30 กิโลกรัม |
4–700 กิโลกรัม |
| Repeatability |
0.05 มม. |
0.01–0.1 มม. |
| การโปรแกรม |
หลายรุ่นรองรับ Hand Guiding ช่วยให้ตั้งโปรแกรมได้สะดวก |
มักใช้ Teach Pendant และภาษาหรือเครื่องมือโปรแกรมเฉพาะของผู้ผลิต |
หมายเหตุ: ข้อมูลแตกต่างกันตามรุ่น ผู้ผลิต ลักษณะงาน และขอบเขตโครงการ ควรตรวจสอบข้อมูลจำเพาะสำหรับการใช้งานจริง
🔹 เมื่อไหร่ควรเลือก Cobot Cobot เหมาะกับโรงงาน SME ที่มีลักษณะงานต่อไปนี้:
• พื้นที่ในโรงงานจำกัด: ไม่สามารถสร้างเซลล์ปิดที่มีรั้วกั้นได้
• ต้องการทำงานร่วมกับพนักงาน: เช่น หุ่นยนต์ช่วยหยิบ-วาง ขณะพนักงานประกอบชิ้นงาน
• Payload เบา: ชิ้นงานน้ำหนักไม่เกิน 30 กก.
• ต้องเปลี่ยนรูปแบบงานบ่อย: ผลิตแบบ Low-Volume High-Mix หรือ Short-Run
• ไม่มีทีมวิศวกรเฉพาะ: พนักงานทั่วไปสามารถเรียนรู้การใช้งานได้ภายใน 1–2 วัน
🔹 เมื่อไหร่ควรเลือก Articulated Industrial Robot Articulated Industrial Robot เหมาะกับโรงงานที่มีลักษณะงานต่อไปนี้:
• ต้องการ Cycle Time สั้น: งานที่ต้องเร็ว เช่น การผลิตปริมาณมาก (Mass Production)
• Payload หนัก: งานยกชิ้นส่วนรถยนต์ จัดเรียงกล่องสินค้าบนพาเลต หรือยกตัวถังโลหะ
• Reach ไกล: งานที่ต้องการระยะเอื้อม 2–3 เมตร เช่น งาน Welding ตัวถังรถใหญ่
• ทำงาน 24/7 ในสภาพแวดล้อมหนัก: ฝุ่น ความร้อน หรือสารเคมี
• มีทีมวิศวกรและช่างเทคนิค: พร้อมดูแลและโปรแกรมหุ่นยนต์ได้
• มีพื้นที่เพียงพอสำหรับเซลล์หุ่นยนต์: สามารถจัดสรรพื้นที่สำหรับหุ่นยนต์ อุปกรณ์ประกอบ และระบบความปลอดภัยได้อย่างเหมาะสม
• ต้องการความแม่นยำสูงสุด: งานอิเล็กทรอนิกส์ ชิ้นส่วนความเที่ยงตรงสูง
ตัวอย่าง Application ที่เหมาะกับ SME ไทย ตารางเทียบ Application ยอดนิยมในโรงงาน SME ไทย ว่าควรเลือก Cobot หรือ Articulated Industrial Robot
< ปัดซ้ายหรือขวาเพื่อดูข้อมูลเพิ่มเติม >
| Application |
แนวทางเลือกใช้ |
เหตุผล |
| Machine Tending (ป้อนชิ้นงานเข้าเครื่อง CNC) |
Cobot หรือ Industrial Robot |
Cobot เหมาะกับงานที่ต้องการความยืดหยุ่นและการทำงานใกล้พนักงาน
Industrial Robot เหมาะกับงานที่ต้องการรอบการผลิตสูงหรือชิ้นงานมีน้ำหนักมาก |
| Palletizing (จัดเรียงกล่องบนพาเลต) |
Industrial Robot |
Industrial Robot เหมาะกับงานที่ต้องการความเร็วสูง น้ำหนักบรรทุกมาก หรือระยะเอื้อมไกล |
| Pick & Place (หยิบและวางชิ้นงานขนาดเล็ก) |
Cobot หรือ Industrial Robot |
Cobot เหมาะกับงานที่เปลี่ยนรุ่นผลิตบ่อย ขณะที่ Industrial Robot เหมาะกับงานที่ต้องการความเร็วสูงหรือผลิตปริมาณมาก |
| Arc Welding (เชื่อมโลหะ) |
Industrial Robot |
เหมาะกับงานเชื่อมที่ต้องการความเร็วและการทำงานต่อเนื่อง ต้องมีมาตรการป้องกันอันตรายจากประกายไฟ ความร้อน และรังสีจากการเชื่อม |
| Assembly (ประกอบชิ้นงาน) |
Cobot หรือ Industrial Robot |
Cobot ช่วยยึดชิ้นงาน พนักงานขันสกรูหรือเช็คคุณภาพ
Industrial Robot เหมาะกับงานประกอบอัตโนมัติที่ต้องการความเร็วหรือความแม่นยำตามข้อกำหนด |
| Painting / Coating (พ่นสีและเคลือบผิว) |
Industrial Robot |
ต้องการ IP67 และ Reach ไกล — Explosion Proof |
| Quality Inspection (Vision Inspection) |
Cobot หรือ Industrial Robot |
Cobot ช่วยให้ปรับตำแหน่งกล้องและเซนเซอร์ได้ยืดหยุ่น
Industrial Robot เหมาะกับการตรวจสอบอัตโนมัติที่ต้องการความเร็วหรือครอบคลุมพื้นที่กว้าง |
| Heavy Material Handling (ขนย้ายชิ้นงานหนัก) |
Industrial Robot |
Payload 50 กก. ขึ้นไป |
Yaskawa HC Series vs MOTOMAN GP Series Yaskawa มีผลิตภัณฑ์ที่ครอบคลุมทั้งสองประเภท ทำให้ลูกค้าเลือกใช้ได้ตรงกับงาน หรือจะใช้ร่วมกันในสายการผลิตเดียวกันก็ได้
Yaskawa HC Series (Cobot):
• รุ่นหลัก: HC10DTP, HC20DTP, HC30PL
• Payload: 10 / 20 / 30 กก.
• Reach: 1,379–1,900 มม.
• Hand Guiding, Power & Force Limiting
• HC10DTFP เหมาะกับอุตสาหกรรมอาหารและเครื่องดื่ม
MOTOMAN GP Series (Industrial Robot):
• รุ่นหลัก: GP4, GP8, GP25, GP180-120, GP400, GP700
• Payload: 4–700 กก.
• Reach: 550–3,058 มม.
• Controller: YRC1000 / YRC1000micro
• ครอบคลุมทุก Application ตั้งแต่ Pick & Place ไปจนถึง Heavy Material Handling
แนวทางการตัดสินใจสำหรับ SME ไทย หากยังตัดสินใจไม่ได้ ลองตอบคำถามเหล่านี้ก่อน
👉 ชิ้นงานหนักกี่กิโลกรัม? เกิน 30 กก. → ต้อง Industrial Robot
👉 พนักงานต้องอยู่ใกล้หุ่นยนต์หรือไม่? ใช่ → Cobot, ไม่ → Industrial Robot
👉 มีทีมช่างเทคนิคหรือไม่? ไม่มี → Cobot (ใช้งานง่าย), มี → Industrial Robot
👉 ผลิตแบบ High-Mix Low-Volume หรือ Mass Production? High-Mix → Cobot, Mass → Industrial Robot
❓ FAQ – คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ Cobot vs Articulated Industrial Robot
Cobot ปลอดภัยจริงหรือไม่? ทำงานใกล้คนได้โดยไม่ต้องมีรั้วกั้น?
• Cobot ออกแบบตามมาตรฐาน ISO/TS 15066 มีเซนเซอร์ตรวจจับแรงที่ข้อต่อ สามารถหยุดเองเมื่อสัมผัสคนหรือสิ่งกีดขวาง อย่างไรก็ตาม ต้องทำ Risk Assessment ตามประเภทงานและเครื่องมือปลายแขน (End-Effector) เสมอ หากใช้มีด เลเซอร์ หรือเครื่องมือมีคม อาจจำเป็นต้องเพิ่มมาตรการความปลอดภัยเพิ่มเติม
Cobot สามารถทำงานร่วมกับ Articulated Industrial Robot ในสายการผลิตเดียวกันได้หรือไม่?
• ได้ Cobot และ Articulated Industrial Robot สามารถทำงานร่วมกันในสายการผลิตเดียวกันได้ โดยเลือกใช้หุ่นยนต์แต่ละประเภทให้เหมาะกับลักษณะงาน เช่น ใช้ MOTOMAN AR Series สำหรับงานเชื่อม (Welding) ภายในเซลล์ที่มีระบบป้องกันความปลอดภัย และใช้ MOTOMAN HC Series ช่วยป้อนชิ้นงานเข้าสู่กระบวนการหรือรับชิ้นงานหลังการผลิต
Yaskawa มี Cobot กี่รุ่น และ Payload สูงสุดเท่าไร?
• Yaskawa HC Series มีรุ่นหลัก HC10DTP, HC10DTFP (Food Specification), HC20DTP และ HC30PL โดย HC30PL เป็นรุ่น Payload สูงสุด 30 กก. ซึ่งถือว่าสูงสำหรับ Cobot
ติดต่อเรา
อีเมล
